ТАЛШЫҚТЫ-ОПТИКАЛЫҚ АҚПАРАТ БЕРУ ЖЕЛІЛЕРІНДЕГІ ОПТИКАЛЫҚ ҚУАТ ДЕҢГЕЙІН ТӨМЕНДЕТУ БОЙЫНША ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУЛЕР

Авторлар

Аты Тіркелу
Али Мехтиев

Әбілқас Сағыноватындағы Қарағанды техникалық университеті КЕАҚ

Елена Нешина

Әбілқас Сағыноватындағы Қарағанды техникалық университеті КЕАҚ

Алия Алькина

Әбілқас Сағыноватындағы Қарағанды техникалық университеті КЕАҚ

Павел Дунаев

«С. СейфуллинатындағыҚазақагротехникалықзерттеууниверситеті» КЕАҚ

Мадияр Мусагажинов

«С. СейфуллинатындағыҚазақагротехникалықзерттеууниверситеті» КЕАҚ

Журналдың саны:

Том 1, № 1, 2026

Беттер:

52-63

Қаралымдар:

18

Түйін сөздер:

қосымша шығындар, оптикалық қуат, талшықты-оптикалық тарату желілері, оптикалық талшық, микробүйілу

Аңдатпа

Осы зерттеуде ақпаратты берудің талшықты-оптикалық желілерінің оптикалық қуатының қосымша ысыраптары қаралады. Авторлар дисперсия, абсорбция, шашырау және өзге де физикалық құбылыстар сияқты оптикалық қуаттың жоғалуына әкелуі мүмкін әртүрлі факторларды талдайды. Осы ысыраптардың ақпарат берудiң тиiмдiлiгiне әсерiн зерделеуге баса назар аударылады. Зерттеу барысында авторлар оптикалық қуаттың қосымша ысыраптарының себептері мен салдарын түсіндіру үшін эксперименттік деректер мен теориялық модельдерге негізделген дәлелдер ұсынады. Олар сондай-ақ талшықты-оптикалық желiлер параметрлерiн оңтайландыруды және мамандандырылған компоненттердi пайдалануды қоса алғанда, ақпарат берудiң тиiмдiлiгiн жақсарту жөнiнде практикалық ұсынымдар ұсынады. Осы зерттеудің негізгі ойы оптикалық қуаттың қосымша ысыраптарын түсіну және есепке алу талшықты-оптикалық желілер бойынша ақпаратты тиімді беруді қамтамасыз ету үшін қажетті болып табылады. Авторлар осындай деректер беру жүйелерінің өнімділігі мен сенімділігін жақсартуға көмектесетін нақты ұсынымдар мен шешімдер ұсынады.

Пайдаланылған дереккөздер

  1. Geraerts R., Overmars M.H. A comparative study of probabilistic roadmap planners // Proceedings of the Workshop on the Algorithmic Foundations of Robotics (WAFR) (15–17 December 2002). Nice, France, 2002, pp. 43–57.
  2. Kavraki L.E., Latombe J.-C. Randomized preprocessing of configuration space for fast path planning // Proceedings of the IEEE International Conference on Robotics and Automation (8–13 May 1994). San Diego, CA, USA: IEEE Press, 1994, pp. 2138–2145.
  3. Халтурин Р.А. Состояние и опыт строительства дорожной сети в России и за рубежом. Экономические науки, 2011, № 74, С. 223–226. // Khalturin R.A. Sostoyanie i opyt stroitel’stva dorozhnoi seti v Rossii i za rubezhom [A condition and the experience of construction of road networks in Russia and abroad]. Ekonomicheskie nauki, 2011, No. 74, pp. 223–226. (In Russ.)
  4. Kuspekov K.A., Rotkov S.I. (2016). Geometrical methods of tracing of transport-logistic networks. Proceedings of the 26th International Conference on Computer Graphics and Vision (GraphiCon), pp. 531–534.
  5. Kuspekov K.A. Optimization of geometric models of transport network tracing used in city planning. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 2023, Vol. 48(5/W2-2023), pp. 63–69.
  6. Неруш М.Ю., Неруш А.Ю. Логистика: учебник и практикум для СПО. 5-е изд., перераб. и доп. М.: Юрайт, 2019. 559 с. (Серия: Профессиональное образование). // Nerush M.Iu., Nerush A.Iu. Logistika: uchebnik i praktikum dlia SPO [Logistics: textbook and workshop for secondary vocational education]. 5th ed., revised and expanded. Moscow: Yurait Publishing House, 2019. 559 p. (In Russ.)
  7. Topcon. Official website. URL: http://www.topconpositioning.eu/0/30/products.html (accessed: 07.07.2013).
  8. Герштейн А.М., Терехов А.Н. Маршрутизация транспорта при наличии опасных участков на дороге (на примере города Спрингфилда, Массачусетс). Компьютерные инструменты в образовании, 2022, № 2, С. 5–18. // Gerstein A.M., Terekhov A.N. Marshrutizatsiya transporta pri nalichii opasnykh uchastkov na doroge (na primere goroda Springfield, Massachusetts) [Transport routing in the presence of hazardous road sections]. Kompyuternye instrumenty v obrazovanii, 2022, No. 2, pp. 5–18. (In Russ.)
  9. Есмуханов Ж.М., Куспеков К.А. Особенности плоскости с полярной метрикой. Вестник КазНТУ, 2005, № 6(50), С. 226–230. // Esmukhanov Zh.M., Kuspekov K.A. Osobennosti ploskosti s polyarnoi metrikoi [Features of a plane with polar metric]. Vestnik KazNTU, 2005, No. 6(50), pp. 226–230. (In Russ.)
  10. Жигалов К.Ю., Клочкова Е.Н. Решение задачи построения оптимального маршрута движения транспорта по пересеченной местности с использованием ГИС. Московский экономический журнал, 2020, № 1. // Zhigalov K.Yu., Klochkova E.N. Reshenie zadachi postroeniya optimal’nogo marshruta dvizheniya transporta po peresechennoi mestnosti s ispol’zovaniem GIS [Solving the problem of optimal vehicle routing over rough terrain using GIS]. Moskovskii ekonomicheskii zhurnal, 2020, No. 1. (In Russ.)
  11. Куспеков К.А., Волков В.Я. Определение оптимальной топологии кратчайшего дерева для четырех точек плоскости с полярной метрикой. Вестник СибАДИ, 2011, Вып. 1(19), С. 66–68. // Kuspekov K.A., Volkov V.Ya. Opredelenie optimal’noi topologii kratchaishego dereva dlya chetyrekh tochek ploskosti s polyarnoi metrikoi [Determination of the optimal topology of the shortest tree for four points of a plane with polar metric]. Vestnik SibADI, 2011, Issue 1(19), pp. 66–68. (In Russ.)
  12. Немчинов Д.М., Кочетков А.В. Анализ планировочных схем сетей автомобильных дорог. Интернет-журнал «НАУКОВЕДЕНИЕ», 2016, Т. 8, № 5 (сентябрь–октябрь). URL: http://naukovedenie.ru // Nemchinov D.M., Kochetkov A.V. Analiz planirovochnykh skhem setei avtomobil’nykh dorog [Analysis of planning schemes of road networks]. Internet journal “NAUKOVEDENIE”, 2016, Vol. 8, No. 5. (In Russ.)
  13. Пегин П.А., Немчинов Д.М., Ильин А.А. Анализ эффективности развития сети автомобильных дорог. Бюллетень результатов научных исследований, 2023, Вып. 2, С. 71–80. https://doi.org/10.20295/2223-9987-2023-2-71-80 // Pegin P.A., Nemchinov D.M., Il’in A.A. Analiz effektivnosti razvitiya seti avtomobil’nykh dorog [Analysis of efficiency of road network development]. Byulleten’ rezul’tatov nauchnykh issledovanii, 2023, Issue 2, pp. 71–80. (In Russ.)
  14. Плехова А.А. Метод оптимального решения базовой задачи о кратчайшем скруглении. Информатика: сборник научных трудов. Киев: Наукова думка, 1998, Вып. 5, С. 124–126. // Plekhova A.A. Metod optimal’nogo resheniya bazovoi zadachi o kratchaishem skruglenii [Method of optimal solution of the basic problem of shortest rounding]. Informatika: sbornik nauchnykh trudov. Kyiv: Naukova Dumka, 1998, Issue 5, pp. 124–126. (In Russ.)
  15. Щербаков В.С., Корытов М.С. Оптимизация трассы автомобильной дороги на рельефе с препятствиями методом вероятностной дорожной карты. Вестник СибАДИ, 2012, № 6(28), С. 88–92. // Shcherbakov V.S., Korytov M.S. Optimizatsiya trassy avtomobil’noi dorogi na rel’efe s prepyatstviyami metodom veroyatnostnoi dorozhnoi karty [Optimization of road alignment on terrain with obstacles using the probabilistic roadmap method]. Vestnik SibADI, 2012, No. 6(28), pp. 88–92. (In Russ.)
Mekhtiyev, А., Neshina, Е., Al’kina, А., Dunayev, P., & Musagazhinov, М. (2026). EXPERIMENTAL STUDIES OF REDUCING THE OPTICAL POWER LEVEL IN FIBER-OPTIC INFORMATION TRANSMISSION LINES. EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(1), 52-63. https://doi.org/10.51885/3134-8009_JES_2026_1_5