АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МАҚСАТЫНДАҒЫ ЖЕРЛЕР: ТЕНДЕНЦИЯЛАР МЕН ПЕРСПЕКТИВАЛАР
Түйін сөздер:
жер қоры, жердің құрылымы, жер қатынастары, мемлекеттік реттеу,антропогендік әсер,топырақ эрозиясыАңдатпа
Ғылымимақалада ауылшаруашылығы жерлерін дамытудың қазіргі тенденцияларымен перспективалары қарастырылған. Зерттеутақы-рыбының өзектілігі мемлекеттің экономиканың аграрлық секторындажерді ұтымды пайдалану және ауылшаруашылығы өндірісінде топы-рақтың деградациясына антропогендік әсер етудің алдын алу бойын-ша бірінші кезектегі міндеттерімен түсіндіріледі. Ғылыми мақаланың мақсаты –ауылшаруашылығы жерлерінің ресурстық әлеуетінің жағдайын зерттеу, оның болашақта дамуына әсер ететін негізгі фак-торларды анықтау. Проблемаларды зерттеу барысында ауылшаруа-шылығындағы жердің ресурстық әлеуетінің сандық және сапалық көрсеткіштерін талдау үшін статистикалық әдістер қолданылды. Заңнамалық және нормативтік-құқықтық актілердің материалдары негізінде еліміздегі жерге орналастырудың құрылымды қоргандары ұсынған жиынтық есептердің негізінде деректерді топтау және талдау әдістері қолданылды. Тақырып мәселелері бойынша теориялықдереккөздерді зерттеуде монографиялық әдіс қолданылды. Жер ресурстарына қоғамдық меншіктен мемлекеттік және жеке меншікке өтудің қазіргі кезеңінде ауылшаруашылығында жер қатынастарының дамуына әсер ететін негізгі фактор мемлекеттік деңгейде қабылданған заңдарменнормативтік-құқықтық актілер екені анықталды. Жер ресурстарын пайдаланудың қарқындылығын төмендететін фактор ауылшаруашылығына экономикалық және экологиялық зиян келтіретін антропогендік әрекетекені анықталды. Құрлықтағы топырақтың деградациясына климаттың өзгеруі, атмосфералық ауытқулар, сутасқыны, құрғақшылық және жел эрозиясы ықпал етеді. Зерттеу нәтижесінде ауылшаруашылығы өндірісінде табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану және жердің тозуын еңсеру үшін жер қатынастарын жүйелі мемлекеттік реттеу қажет екені анықталды. Болашаққа практикалық ұсыныстар беріледі.
Пайдаланылған дереккөздер
- Абдикадирова, А. (2013). Государственное регулирование и поддержка агропромышленного комплекса Республики Казахстан. Актуальные проблемы экономики, № 3(141), 199–205. // Abdikadirova, A. (2013). Gosudarstvennoe regulirovanie i podderzhka agropromyshlennogo kompleksa Respubliki Kazakhstan [State regulation and support of the agro-industrial complex of the Republic of Kazakhstan]. Aktual’nye problemy ekonomiki, No. 3(141), 199–205. (In Russ.)
- Акимов, В. В. (2021). Технология кадастровой деятельности: учебное пособие. Нур-Султан: ТОО «Мастер По», 178 с. // Akimov, V. V. (2021). Tekhnologiya kadastrovoi deyatel’nosti: uchebnoe posobie [Technology of cadastral activity: textbook]. Nur-Sultan: TOO “Master Po”, 178 p. (In Russ.)
- Алакоз, В. В. (2024). Географическое пространственное расширение посевных площадей сельскохозяйственных культур. Землеустройство, кадастр и мониторинг земель, Т. XIX, № 1, 5–17. // Alakoz, V. V. (2024). Geograficheskoe prostranstvennoe rasshirenie posevnykh ploshchadei sel’skokhozyaistvennykh kul’tur [Geographical spatial expansion of cultivated agricultural areas]. Zemleustroistvo, kadastr i monitoring zemel’, Vol. XIX, No. 1, 5–17. (In Russ.)
- Алпацкая, Е. Г. (2013). Территориальное планирование: основные подходы. Вестник ЧелГУ, № 3(294), 17–24. // Alpatskaya, E.G. (2013). Territorial’noe planirovanie: osnovnye podkhody [Territorial planning: basic approaches]. Vestnik ChelGU, No. 3(294), 17–24. (In Russ.)
- В Акмолинской области согласовали 10 проектов по рекультивации земель. // V Akmolinskoi oblasti soglasovali 10 proektov po rekul’tivatsii zemel’ [Ten land reclamation projects approved in Akmola region]. Available at: https://www.kt.kz/rus/economy/vakmolinskojoblastisoglasovali10proektovporekuljtivaciizemelj1153661446.html (accessed: …). (In Russ.)
- Земельный кодекс Республики Казахстан. (2003). № 442-II. // Zemel’nyi kodeks Respubliki Kazakhstan [Land Code of the Republic of Kazakhstan]. (2003). No. 442-II. Available at: http://online.zakon.kz/Document/?docid=1040583. (In Russ.)
- Ковязин, В. Ф. (2022). Кадастры природных ресурсов: учебное пособие для вузов. 2-е изд., стер. Санкт-Петербург: Лань, 104 с. // Kovyazin, V. F. (2022). Kadastry prirodnykh resursov: uchebnoe posobie dlya vuzov [Cadastres of natural resources: textbook for universities]. 2nd ed. St. Petersburg: Lan’, 104 p. (In Russ.)
- Липски, С. А. (2023). Управление объектами земельно-имущественного комплекса и природными ресурсами территорий: учебное пособие для СПО. 2-е изд. Саратов: Профобразование, 262 с. // Lipski, S. A. (2023). Upravlenie ob’’ektami zemel’no-imushchestvennogo kompleksa i prirodnymi resursami territorii [Management of land and property complexes and natural resources of territories]. 2nd ed. Saratov: Profobrazovanie, 262 p. (In Russ.)
- Маланьина, А. А. (2020). Анализ текущей ситуации и перспективы развития рынка земель сельскохозяйственного назначения в Республике Казахстан. Вестник Алтайской академии экономики и права, № 12(ч. 2), 71–79. // Malan’ina, A. A. (2020). Analiz tekushchei situatsii i perspektivy razvitiya rynka zemel’ sel’skokhozyaistvennogo naznacheniya v Respublike Kazakhstan [Analysis of the current state and development prospects of the agricultural land market in the Republic of Kazakhstan]. Vestnik Altaiskoi akademii ekonomiki i prava, No. 12(Part 2), 71–79. (In Russ.)
- Послание Главы государства Касым-Жомарта Токаева народу Казахстана «Справедливый Казахстан: законопорядок, экономический рост, общественный оптимизм». (2024). // Poslanie Glavy gosudarstva Kasym-Zhomarta Tokaeva narodu Kazakhstana “Spravedlivyi Kazakhstan: zakonoporyadok, ekonomicheskii rost, obshchestvennyi optimizm” [Address of the Head of State Kassym-Jomart Tokayev to the people of Kazakhstan “Just Kazakhstan: rule of law, economic growth, and social optimism”]. (2024). Available at: https://www.akorda.kz/ru/poslanie-glavy-gosudarstva-kasym-zhomarta-tokaeva-narodu-kazahstana-181130. (In Russ.)
- Постановление Правительства Республики Казахстан. (2021). Об утверждении Концепции развития агропромышленного комплекса Республики Казахстан на 2021–2030 годы, № 960. // Postanovlenie Pravitel’stva Respubliki Kazakhstan [Resolution of the Government of the Republic of Kazakhstan]. (2021). On approval of the Concept for development of the agro-industrial complex of the Republic of Kazakhstan for 2021–2030, No. 960. Available at: https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2100000960. (In Russ.)
- Спектор, М. Д. (2016). Оценка использования земельных ресурсов: монография. Астана: Фолиант, 300 с. // Spektor, M. D. (2016). Otsenka ispol’zovaniya zemel’nykh resursov: monografiya [Assessment of land resources use]. Astana: Foliant, 300 p. (In Russ.)
- Сводный аналитический отчет. (2022). «О состоянии и использовании земель Республики Казахстан за 2022 год». Астана: МСХ РК; КУЗР, 315 с. // Svodnyi analiticheskii otchet [Consolidated analytical report]. (2022). “On the state and use of lands of the Republic of Kazakhstan for 2022”. Astana: Ministry of Agriculture of the RK; KUZR, 315 p. (In Russ.)
- Сводный аналитический отчет. (2023). «О состоянии и использовании земель Республики Казахстан за 2023 год». Астана: МСХ РК; КУЗР, 336 с. // Svodnyi analiticheskii otchet [Consolidated analytical report]. (2023). “On the state and use of lands of the Republic of Kazakhstan for 2023”. Astana: Ministry of Agriculture of the RK; KUZR, 336 p. (In Russ.)
- Чирков, К. И., Гармаш, Л. П. (2021). Актуальные проблемы территориального планирования в России. Тенденции развития науки и образования, № 6, 110–112. https://doi.org/10.18411/lj-06-2021-110 // Chirkov, K. I., Garmash, L. P. (2021). Aktual’nye problemy territorial’nogo planirovaniya v Rossii [Current problems of territorial planning in Russia]. Tendentsii razvitiya nauki i obrazovaniya, No. 6, 110–112. (In Russ.)
