Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ сайты

РОБОТТЫҚ, МАНЕВЕРЛІК АГРЕГАТТАРДЫҢ ОПЕРАЦИЯСЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

Аты Тіркелу
Гульнара Жетесова

Абылкас Сагинов атындағы Қарағанды техникалық университеті

Каким Бейсембаев

Абылкас Сагинов атындағы Қарағанды техникалық университеті

Жаннель Нокина

Абылкас Сагинов атындағы Қарағанды техникалық университеті

Гульнур Абдугалиева

Абылкас Сагинов атындағы Қарағанды техникалық университеті

Дархан Оразбеков

Абылкас Сагинов атындағы Қарағанды техникалық университеті

Журналдың саны:

Том 1, № 2, 2026

Беттер:

52-67

Қаралымдар:

6

Түйін сөздер:

конвейер, лава, жүк, тиегіш, камера, ақпараттық жүйе, өнімділік, бұрылуы, тиімділік

Аңдатпа

Төбенің  жыныстарын бұрын құлаған жерлерге біртіндеп түсірген кезде тіреу секцияларын жүктемесінің ерекшеліктері анықталды, сонымен қатар төбенің сызығы бойынша созылу кернеулерінен болатын жарықшақтық пайда болуы мүмкін екендігі анықталды және бұл процесс жер бетіне дейін жалғасады, тау қысымы кенжарға 72% дейін көтеріледі. Бұл құбылыстың салдарын болдырмау-жүйенің күйін есептей отырып және әр қазбаның циклінде эксперименттік мәліметтер негізінде камералық қазбаны қолдану болып табылады. Жаңа технологияны жобалау үшін геологиялық бұзушылықтар мен агрегаттың кезекті қазу учаскелеріне бұрылуын ескеретін жұмыс сценарийінің тиімділігін есепке алатын ақпараттық жүйе құрылды. Бұл әрбір сценарийде  қазбаның технологиялық циклінің ұзақтығын азайтуға мүмкіндік береді. Камералар үшін тазарту қондырғысындағы көлік тізбегінің ұзындығы 1,27 есе аз. Ұзын қабырғалы технологиямен салыстырғанда, капиталдық шығындар кем дегенде үш есе төмен. Көлбеу және тік қабаттарды дамыту мәселесі де шешілді, ал олардың минералды қорлары бұрыннан өндірілген қорлармен салыстыруға болады.

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Пайдаланылған дереккөздер

  1. Edward, S. E., Idowu, I. O., John, O. O., & Abdulwahab, G. (2022). Modelling and simulation of an adsorption process using activated carbon from coconut shells. ARPN Journal of Engineering and Applied Sciences, 17(9), 932–946. https://apastyle.apa.org/instructional-aids/reference-examples.pdf
  2. Łukasz, B. (2022). Dynamic model of a longwall shearer with a chain haulage system. Acta Montanistica Slovaca, 27(3), 589–606.
  3. Meshkov, A.A., Kazanin, O.I., & Sidorenko, A.A. (2021). Improving the efficiency of the technology and organization of the longwall face move during the intensive flat-lying coal seams mining at the Kuzbass mines. Journal of Mining Institute, 5, 342–350. https://doi.org/10.31897/PMI.2021.3.3
  4. Mun, F. (2024). Excel formulas and functions. Independently Published. https://dtf.ru/topraiting/3264197-luchshie-knigi-po-excel-top-10-reiting
  5. Акижанова, Ж. Т., Жетесова, Г. С., Бейсембаев, К. М., Буялич, Г. Д., & Нокина, Ж. Н. (2023). К методике расчета горного давления у короткого забоя. Уголь, 7, 50–55. https://doi.org/10.18796/0041-5790-2023-7-50-55 // Akizhanova, Zh. T., Zhetesova, G. S., Beisembaev, K. M., Buyalich, G. D., & Nokina, Zh. N. (2023). K metodike rascheta gornogo davleniya u korotkogo zaboya [On the method for calculating rock pressure at a short face]. Ugol’, 7, 50–55. https://doi.org/10.18796/0041-5790-2023-7-50-55 (In Russ.)
  6. Андреева, Л.И. (2021). Методический подход к оценке состояния горной техники и целесообразного срока ее эксплуатации. Горное оборудование и электромеханика, 6(158), 38–43. // Andreeva, L.I. (2021). Metodicheskiy podkhod k otsenke sostoyaniya gornoy tekhniki i tselesoobraznogo sroka ee ekspluatatsii [Methodological approach to assessing the condition of mining equipment and the appropriate period of its operation]. Gornoe oborudovanie i elektromekhanika, 6(158), 38–43. (In Russ.)
  7. Анферов, Б.А., & Кузнецова, Л.В. (2021). Разработка трудноизвлекаемых запасов угля крутых и крутонаклонных пластов. Вестник Кузбасского государственного технического университета, 5(147), 91–101. https://doi.org/10.26730/1999-4125-2021-5-91-101 // Anferov, B. A., & Kuznetsova, L. V. (2021). Razrabotka trudnoizvlekaemykh zapasov uglya krutykh i krutonaklonnykh plastov [Development of hard-to-recover coal reserves in steep and steeply inclined seams]. Vestnik Kuzbasskogo gosudarstvennogo tekhnicheskogo universiteta, 5(147), 91–101. https://doi.org/10.26730/1999-4125-2021-5-91-101 (In Russ.)
  8. Арский, А. А. (2021). Повышение эффективности методики комплексного экономического анализа. Вестник МФЮА, 2, 7–11. https://doi.org/10.52210/2224669X_2021_2_7 // Arskiy, A. A. (2021). Povyshenie effektivnosti metodiki kompleksnogo ekonomicheskogo analiza [Improving the efficiency of the methodology for comprehensive economic analysis]. Vestnik MFYuA, 2, 7–11. https://doi.org/10.52210/2224669X_2021_2_7 (In Russ.)
  9. Айталиев, Ш.М., Алексеева, Л.А., Дильдабаев, Ш.А., & Жанбырбаев, Н.Б. (1992). Метод граничных интегральных уравнений в задачах динамики упругих многосвязных тел. Гылым // Aytaliev, Sh. M., Alekseeva, L.A., Dildabaev, Sh.A., & Zhanbyrbaev, N.B. (1992). Metod granichnykh integral’nykh uravneniy v zadachakh dinamiki uprugikh mnogosvyaznykh tel [The method of boundary integral equations in problems of dynamics of elastic multiply connected bodies]. Gylym. (In Russ.)
  10. Козлов, В.В. (2010). Анализ существующих классификаций технологических схем с разворотом лавы. Уголь, 3, 57–63. // Kozlov, V.V. (2010). Analiz sushchestvuyushchikh klassifikatsiy tekhnologicheskikh skhem s razvorotom lavy [Analysis of existing classifications of technological schemes with longwall face rotation]. Ugol’, 3, 57–63. (In Russ.)
  11. Канлыбаева, Ж.М. (1965). Закономерности и методика изучения процесса сдвижения горных пород в массиве и некоторые вопросы подземных разработок: На примере Карагандинского бассейна [Автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора технических наук, Институт горного дела им. А.А. Скочинского]. Москва. // Kanlybaeva, Zh.M. (1965). Zakonomernosti i metodika izucheniya protsessa sdvizheniya gornykh porod v massive i nekotorye voprosy podzemnykh razrabotok: Na primere Karagandinskogo basseyna [Patterns and methodology for studying the process of rock displacement in a massif and some issues of underground mining: Based on the Karaganda Basin] [Doctoral dissertation abstract, A.A. Skochinsky Institute of Mining]. Moscow. (In Russ.)
  12. Никонова, Т.Ю., Жетесова, Г.С., Бейсембаев, К.М., Абдугалиева, Г.Б., Жаркевич, О.М., & Скаскевич, А. А. (2024). Камерная выемка минералов в сложных горно-геологических условиях без выбросов углерода. Уголь, 2, 57–63. // Nikonova, T.Yu., Zhetesova, G.S., Beisembaev, K.M., Abdugalieva, G.B., Zharkevich, O.M., & Skaskevich, A.A. (2024). Kamernaya vyemka mineralov v slozhnykh gorno-geologicheskikh usloviyakh bez vybrosov ugleroda [Room mining of minerals in complex mining and geological conditions without carbon emissions]. Ugol’, 2, 57–63. (In Russ.)
  13. Новоселов, С.В. (2021). Оптимизация производственного цикла в очистном забое сверхкатегорных угольных шахт. Уголь, 4, 40–42. // Novoselov, S.V. (2021). Optimizatsiya proizvodstvennogo tsikla v ochistnom zaboe sverkhkategornykh ugol’nykh shakht [Optimization of the production cycle in a longwall face of extra-hazardous coal mines]. Ugol’, 4, 40–42. (In Russ.)
  14. Ройтер, М., Крах, М., Кислинг, У., & Векслер, Ю. А. (2021). Разработка метода сейсмоакустического мониторинга динамических явлений в очистных забоях угольных шахт. ФТПРПИ, 1, 28–35. https://doi.org/10.15372/FTPRPI20210104 // Royter, M., Krakh, M., Kisling, U., & Veksler, Yu. A. (2021). Razrabotka metoda seysmoakusticheskogo monitoringa dinamicheskikh yavleniy v ochistnykh zaboyakh ugol’nykh shakht [Development of a method for seismic-acoustic monitoring of dynamic phenomena in longwall faces of coal mines]. FTPRPI, 1, 28–35. https://doi.org/10.15372/FTPRPI20210104 (In Russ.)
  15. Федунец, В.И., & Симонов, В. М. (1982). Эффективность отработки пологих пластов. Недра. http://opac.skunb.ru/app/webroot/index.php?url=/notices/index/IdNotice:1331372/Source:default // Fedunets, V.I., & Simonov, V.M. (1982). Effektivnost’ otrabotki pologikh plastov [Efficiency of mining gently dipping seams]. Nedra. http://opac.skunb.ru/app/webroot/index.php?url=/notices/index/IdNotice:1331372/Source:default (In Russ.)

Том 1, № 2, 2026

Zhetesova, G., Beisembayev, К., Nokina, Zh., Abdugalieva, G., & Orazbekov, D. (2026). RESEARCH ON THE EFFICIENCY OF OPERATIONS OF ROBOTIZED, MANEUVERABLE AGGREGATES. EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(2), 52-67. https://doi.org/10.51885/3134-8009_JES_2026_2_4