ҚҰЮ-ПРОКАТТАУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ДЕҢГЕЙІ ЖӘНЕ ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ

Авторлар

Аты Тіркелу
Гулбаршын Смаилова

Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті

Асемгуль Удербаева

Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті

Баглан Бекбосынова

Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті

Шолпан Кошанова

Казақстан Азаматтық  авиация академиясы

Айнара Рысбекова

Казақстан Азаматтық  авиация академиясы

Журналдың саны:

Том 1, № 2, 2026

Беттер:

162-174

Қаралымдар:

12

Түйін сөздер:

құю-прокаттау орнақтары, металлургия, прокат өндірісі, энергия үнемдеу, үздіксіз құю, деформация, металл құрылымы

Аңдатпа

Металлургия өндірісінің қазіргі заманғы дамуы тиімділікті арттыруға, өзіндік құнды төмендетуге және өнім сапасын жақсартуға бағытталған жаңа технологиялық шешімдерді іздеумен сипатталады. Ең перспективалы бағыттардың бірі құю-прокаттау агрегаттары шеңберінде үздіксіз құю және прокаттау процестерін біріктіру болып табылады. Бұл кешендер сұйық металл жылуын пайдалануға, аралық операциялар санын азайтуға және металлургиялық кәсіпорындардың өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Мақалада құю-прокаттау технологиялары саласындағы қолданыстағы шешімдерге талдау жүргізілді, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері қаралды, әлемдік және отандық енгізу тәжірибесі қорытылды. Құю-прокаттау орнақтарын пайдалану кезінде туындайтын проблемаларға, сондай-ақ оларды одан әрі дамытудың перспективалық бағыттарына ерекше назар аударылды. Алынған нәтижелер жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды жаңғырту, жаңа өндірістерді жобалау кезінде, сондай-ақ білім беру және ғылыми мақсаттарда пайдаланылуы мүмкін.

Пайдаланылған дереккөздер

  1. Xu, C., Li, J., & Zhang, T. (2020). Recent developments in continuous casting and rolling. Journal of Materials Processing Technology, 285, 116–125. https://doi.org/10.1016/j.jmatprotec.2020.116125
  2. SMS Group. (2021). Advanced technologies for casting and rolling. https://www.sms-group.com/
  3. Lee, S., & Park, J. H. (2021). Optimization of thermo-mechanical rolling processes in modern steelmaking. Metallurgical and Materials Transactions B, 52(1), 221–233. https://doi.org/10.1007/s11663-020-02002-3
  4. Thompson, R., & Bradley, M. (2019). Integrated design approaches for high-efficiency rolling mills. Ironmaking & Steelmaking, 46(7), 589–598. https://doi.org/10.1080/03019233.2018.1533887
  5. Nippon Steel Corporation. (2019). Technical reports on continuous casting and rolling. https://www.nipponsteel.com/
  6. U.S. Steel Corporation. (2018). Innovations in integrated casting and rolling. https://www.ussteel.com/
  7. Salunkhe, P., & Venkataraman, A. (2022). Advances in predictive modeling for continuous casting. Materials Today Communications, 32, 104–112. https://doi.org/10.1016/j.mtcomm.2022.104007
  8. Чернов, Н. И. (2017). Металлургические процессы и оборудование. Политех-Пресс. https://polytech.example.ru/ // Chernov, N. I. (2017). Metallurgicheskie protsessy i oborudovanie [Metallurgical processes and equipment]. Politekh-Press. https://polytech.example.ru/ (In Russ.)
  9. Налимов, А. А. (2010). Теоретические основы прокатного производства. Машиностроение. https://mashinostroenie.example.ru/ // Nalimov, A. A. (2010). Teoreticheskie osnovy prokatnogo proizvodstva [Theoretical foundations of rolling production]. Mashinostroenie. https://mashinostroenie.example.ru/ (In Russ.)
  10. Соловьев, В. А. (2022). Металлургические агрегаты нового поколения. Наука. https://nauka.example.ru/ // Solovyov, V. A. (2022). Metallurgicheskie agregaty novogo pokoleniya [New generation metallurgical units]. Nauka. https://nauka.example.ru/ (In Russ.)
  11. Иванов, И. П., & Титов, Д. С. (2021). Энергоэффективность металлургического производства. ЮУрГУ. https://susu.example.ru/ // Ivanov, I. P., & Titov, D. S. (2021). Energoeffektivnost metallurgicheskogo proizvodstva [Energy efficiency of metallurgical production]. YuUrGU. https://susu.example.ru/ (In Russ.)
  12. Петров, А.В., & Логинов, П. С. (2020). Цифровые модели оптимизации процессов прокатки. Металлург, (10), 45–53. https://metallurg.example.ru/ // Petrov, A.V., & Loginov, P.S. (2020). Tsifrovye modeli optimizatsii protsessov prokatki [Digital optimization models for rolling processes]. Metallurg, (10), 45–53. https://metallurg.example.ru/ (In Russ.)
  13. Федоров, С.Н. (2022). Моделирование затвердевания сляба в машинах непрерывного литья заготовок. Сталь, (5), 18–25. https://stal.example.ru/ // Fedorov, S.N. (2022). Modelirovanie zatverdevaniya slyaba v mashinakh nepreryvnogo lit'ya zagotovok [Simulation of slab solidification in continuous casters]. Stal’, (5), 18–25. https://stal.example.ru/ (In Russ.)
  14. Кузина, М.В., & Арсентьев, Д. Д. (2021). Системы автоматизации в современных прокатных станах. Вестник МГТУ, (4), 112–120. https://bmstu.example.ru/ // Kuzina, M.V., & Arsentyev, D.D. (2021). Sistemy avtomatizatsii v sovremennykh prokatnykh stanakh [Automation systems in modern rolling mills]. Vestnik MGTU, (4), 112–120. https://bmstu.example.ru/ (In Russ.)
  15. Тарасов, П. Ю. (2019). Инновационные методы охлаждения при прокатке стали. Черная металлургия, (12), 63–70. https://metalurji.example.ru/ // Tarasov, P. Yu. (2019). Innovatsionnye metody okhlazhdeniya pri prokatke stali [Innovative cooling techniques in steel rolling]. Chernaya metallurgiya, (12), 63–70. https://metalurji.example.ru/ (In Russ.)
  16. Зайцев, Е. В. (2020). Математическое моделирование деформации при горячей прокатке. Известия вузов. Черная металлургия, (1), 33–41. https://izvuz-metall.example.ru/ // Zaitsev, E. V. (2020). Matematicheskoe modelirovanie deformatsii pri goryachey prokatke [Mathematical modeling of hot rolling deformation]. Izvestiya vuzov. Chernaya metallurgiya, (1), 33–41. https://izvuz-metall.example.ru/ (In Russ.)
Smailova, G., Uderbayeva, А., Bekbossynova, B., Koshanova, Sh., & Rysbekova, А. (2026). CASTING AND ROLLING TECHNOLOGIES, CURRENT STATUS AND DEVELOPMENT PROSPECTS. EKTU Journal of Engineering Sciences, 1(2), 162-174. https://doi.org/10.51885/3134-8009_JES_2026_2_12